مهندسین سازه

نوع سد : بتنی دو قوسی
ارتفاع سد : ۲۰۳ متر
ارتفاع سد از سطح دریا : ۳۵۴ متر
ارتفاع پی از سطح دریا : ۱۵۱ متر
طول تاج سد : ۲۱۲ متر
ضخامت بدنه سد در پائین : ۲۷ متر
ضخامت بدنه سد در بالا : ۵/۴ متر
ارتفاع دریچه های آبیاری از سطح دریا : ۲۲۲ متر
ارتفاع دریچه های آبیاری در بدنه سد : ۷۱ متر
حجم حفاری انجام شده :۶۷۰۰۰۰ متر مکعب
حجم بتن مصرف شده در ساختمان سد : ۴۸۰۰۰۰ متر مکعب
حجم بتن مصرف شده در عملیات : ۱۲۵۰۰۰ متر مکعب

سد دز

سایر موارد

شروع بتن ریزی : مهرماه ۱۳۴۰
پایان بتن ریزی: آذرماه ۱۳۴۱
آغاز بهره برداری از سد دز : اسفندماه ۱۳۴۱
حداکثر ارتفاع سطح آب قابل مهار : ۳۵۲ متر از سطح دریا
حداکثر ارتفاع سطح آب موثر در تولید: ۲۹۰ متر
حوزه آبگیری رودخانه دز : ۲۲۵۰۰۰ کیلومتر مربع
حوزه آبگیری سد : ۱۷۰۰۰ کیلومتر مربع
اراضی آبخور سد : ۱۲۵۰۰۰ هکتار

مشخصات نیروگاه سد دز

نوع توربین : فرانسیس عمودی- ساخت کارخانه هیتاچی ژاپن
سرعت چرخش توربین : ۲۵۰ دور بر دقیقه
ژنراتور : ساخت زیمنس آلمان به قدرت ۶۵ مگاوات
ولتاژ خروجی ژنراتور ها : ۱۳/۸ کیلو ولت – سه فاز- ۵۰ سیکل بر ثانیه
نوع ترانسفورماتورها : ۸ دستگاه ترانسفورماتور – سه فاز افزاینده
ظرفیت ترانسفورماتور : ۸۴۰۰۰ کیلوولت آمپر
نسبت تبدیل ترانسفورماتور : ۱۳/۸ به ۲۳۰ کیلوولت

خطوط انتقال نیرو

۳ خط ۲۳۰ کیلوولت (سد دز – اندیمشک – اهواز به طول ۱۵۹ کیلومتر)
۲ خط ۲۳۰ کیلو ولت (سد دز – خرم آباد به طول ۱۵۸ کیلومتر)

اهداف احداث سد

۱-کنترل سیلابهای مخرب رودخانه دز
۲- تنظیم آب جهت مصارف آبیاری
۳- تامین نیروی لازم جهت تولید برق

سد دزبر روی رودخانه دز در ۲۳ کیلومتری شمال شرقی شهرستان اندیمشک احداث گردیده است. این سد نخستین سد از رشته سدهای چند منظوره ای است که در ۲۳ اسفند ماه ۱۳۴۱ مورد بهره برداری قرار گرفت. آب رودخانه دز از ارتفاعات اشتران کوه، قالی کوه و بخشی از سلسله جبال زاگرس سرچشمه گرفته و سرشاخه های فرعی آن را رودخانه های بختیاری، تیره و ماره بوره الیگودرز، مکن دان و سرخاب کشور تشکیل می دهند. با احداث سد دز، در پشت دیواره این سد دریاچه ای به طول ۶۵ کیلومتر بوجود آمده که در ظرفیت نهایی، ۳/۳ میلیارد مترمکعب آب را در خود جای می دهد.

سازه های جانبی سد

به منظور کنترل سیلاب ها، دو تونل سرریز در ضلع شرقی دریاچه و با فاصله کمی از بدنه سد ساخته شده است که قطر تونل تخلیه شماره یک ۱۴ متر و قطر تونل شماره دو ۶/۱۲ متر بوده و هر یک از آنها قادر به تخلیه ۳۰۰۰ مترمکعب آب در ثانیه می باشند.

همچنین دو تونل آبگیری اصلی در ضلع غربی دریاچه ایجاد شده که هر یک به انشعاباتی با قطر کمتر تقسیم گردیده که توسط آنها آب پشت دریاچه به توربین ها می رسد.

حداکثر آب خروجی هر یک از تونل های آبگیری اصلی برابر با ۲۴۰ مترمکعب در ثانیه است. در وسط بدنه سد سه دریچه آبیاری مخروطی شکل به منظور آبیاری حدود ۹۲۰۰۰ هکتار زمین های کشاورزی و نیز کنترل سیلاب ها وجود دارد. حد اکثر خروجی هر یک از این دریچه های آبیاری ۶۰ مترمکعب در ثانیه است.